รายละเอียดจังหวัด
ชายแดนเบื้องบูรพา ป่างาม น้ำตกสวย มากด้วยรอยอารยธรรมโบราณ ย่านการค้าไทย–เขมร
จังหวัดสระแก้วเป็นจังหวัดใหม่ที่แยกออกจากจังหวัดปราจีนบุรี ตั้งอยู่ติดชายแดนประเทศด้านตะวันออก มีแหล่งโบราณสถานและโบราณวัตถุหลายแห่ง และมีทรัพยากรธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ เช่น อุทยานแห่งชาติปางสีดาและอุทยานแห่งชาติตาพระยา
นอกจากนี้ สระแก้วยังมีประติมากรรมทางธรรมชาติอย่าง "ละลุ" ที่มีลักษณะแปลกตา และที่สุดชายแดนอำเภออรัญประเทศ เป็นประตูบานใหญ่ที่เปิดสู่อาณาจักรกัมพูชา เชื่อมการคมนาคมและการท่องเที่ยวระหว่างประเทศให้เป็นเส้นทางเดียวกัน มีตลาดโรงเกลือที่เต็มไปด้วยของราคาถูกและสินค้ามือสองจากนานาประเทศเพื่อนบ้าน
จังหวัดสระแก้วมีเนื้อที่ประมาณ 7,195.138 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 4,497 ไร่ จัดเป็นจังหวัดที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 28 ของประเทศไทย ตั้งอยู่ริมชายแดนด้านตะวันออกของประเทศ มีพรมแดนติดต่อกับราชอาณาจักรกัมพูชาทางทิศตะวันออก ยาวประมาณ 165 กิโลเมตร สภาพพื้นที่มีทั้งที่ราบ ที่ราบสูง และภูเขาสูงสลับซับซ้อน มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางเฉลี่ย 74 เมตร โดยมีทิวเขาบรรทัดอยู่ทางตอนบนของจังหวัด เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำบางปะกง และเป็นป่าทึบในบริเวณอุทยานแห่งชาติปางสีดา ทางด้านใต้เป็นที่ราบเชิงเขา มีสภาพเป็นป่าโปร่งเสื่อมโทรม ส่วนใหญ่ถูกบุกรุกและแผ้วถางเพื่อทำการเกษตร ทางด้านตะวันออกเป็นที่ราบถึงที่ราบสูง และมีสภาพเป็นป่าโปร่ง ทางด้านตะวันตกเป็นสันปันน้ำ และพื้นที่ลาดไปทางอำเภอเมืองสระแก้วและอำเภออรัญประเทศ ต่อเนื่องเข้าเขตราชอาณาจักรกัมพูชา ส่วนตอนกลางมีลักษณะเป็นที่ราบ ได้แก่ พื้นที่ของอำเภอวังน้ำเย็นและอำเภอวังสมบูรณ์
จังหวัดสระแก้วตั้งอยู่ติดชายแดนประเทศด้านตะวันออก เป็นเมืองที่มีประวัติความเป็นมายาวนานนับ 4,000 ปี ตั้งแต่ยุคหินใหม่ โดยมีการค้นพบวัตถุโบราณที่อำเภอเขาฉกรรจ์ อำเภออรัญประเทศ และอำเภอตาพระยา เป็นหลักฐานว่าบริเวณนี้เคยเป็นชุมชนที่มีความเจริญรุ่งเรืองในยุคเจนละและทวารวดี มีอารยธรรมและวัฒนธรรมเป็นของตนเอง มีกษัตริย์หรือผู้ครองเมืองที่นับถือศาสนาฮินดู ลัทธิไศวนิกายและไวษณพนิกาย ดังจะเห็นได้จากโบราณสถานและจารึกรูปอักษรปัลลวะ ที่ปรากฏในบริเวณปราสาทเขาน้อย เขตอรัญประเทศ ซึ่งถือกันว่าเป็นหลักฐานบันทึกศักราชที่เก่าแก่ที่สุดในกลุ่มจารึกรุ่นแรกที่พบในประเทศไทย สร้างขึ้นราวปี พ.ศ. 1180
นอกจากนี้ยังค้นพบหลักฐานความเจริญของอารยธรรมระหว่างพุทธศตวรรษที่ 15-16 ในแถบนี้อย่างมากมาย มีทั้งปราสาทอิฐ ปราสาทหิน เตาเผา เครื่องถ้วย และคูเมืองโบราณที่ยังเหลือร่องรอยปรากฏในปัจจุบัน เช่น ปราสาทสด๊กก๊อกธม ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นเทวสถานของพระศิวะ
จังหวัดสระแก้วมีที่มาจากชื่อสระน้ำโบราณในพื้นที่อำเภอเมืองสระแก้ว ซึ่งมีอยู่ 2 สระ โดยในช่วงประมาณปี พ.ศ. 2523 ในสมัยกรุงธนบุรี ระหว่างที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เมื่อครั้งยังทรงเป็นสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก ยกทัพไปตีราชอาณาจักรกัมพูชา ได้แวะพักบริเวณสระน้ำทั้ง 2 แห่งนี้ และขนานนามว่า "สระแก้วสระขวัญ" ต่อมาได้นำน้ำจากสระทั้ง 2 แห่งนี้ไปใช้ในการประกอบพิธีถือน้ำพิพัฒน์สัตยาด้วย จึงถือว่าเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์
แต่เดิมสระแก้วมีฐานะเป็นตำบล เป็นที่ตั้งของด่านตรวจคนและสินค้าเข้าออก มีข้าราชการตำแหน่งนายกองทำหน้าที่เป็นนายด่าน จนถึงปี พ.ศ. 2452 ทางราชการจึงได้ยกฐานะขึ้นเป็น "อำเภอสระแก้ว" อยู่ภายใต้การปกครองของจังหวัดปราจีนบุรี และต่อมาเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2536 ได้มีพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดสระแก้วขึ้น เป็นผลให้สระแก้วกลายเป็นจังหวัดที่ 74 ของประเทศไทยนับแต่นั้นมา
สระแก้วแบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ 1 กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมืองสระแก้ว อำเภอคลองหาด อำเภอตาพระยา อำเภอวังน้ำเย็น อำเภอวัฒนานคร อำเภออรัญประเทศ อำเภอเขาฉกรรจ์ อำเภอโคกสูง และกิ่งอำเภอวังสมบูรณ์
ข้อมูลการท่องเที่ยว
ถ้ำเพชรโพธิ์ทอง อำเภอคลองหาด ตั้งอยู่ที่ตำบลคลองหาด ภายในถ้ำมีหินงอก หินย้อยคล้ายเพชรประดับมุก อากาศในถ้ำถ่ายเท เย็นสบาย มีไฟฟ้าแสงสว่างภายในถ้ำ
อ่างเก็บน้ำห้วยยาง อำเภอตาพระยา ตั้งอยู่หมู่ที่8 บ้านโคกกราด ตำบลทัพราช เหมาะสมสำหรับเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจและรับประทานอาหารที่ร้านอาหารริมอ่างเก็บน้ำ
น้ำตกเขาสิบห้าชั้น อำเภอกิ่งวังสมบูรณ์ ตั้งอยู่ที่บ้านวังไผ่ ตำบลวังทอง เป็นน้ำตกที่มีความสวยงามเพราะมีปริมาณน้ำตกไหลเป็นจำนวนมากตลอดปี อีกทั้งบริเวณโดยรอบอุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าและนกหลากหลายชนิด เหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
หลวงพ่อทอง ( พระครูรัตนสราธิคุณ ) อำเภอวัฒนานคร วัดสระแก้ว อำภอเมือง จังหวัดสระแก้ว มีความรู้ด้านวิชาการแพทย์แผนโบราณ หลวงพ่อได้ใช้ความรู้ด้านการแพทย์ช่วยเหลือบำบัดรักษาให้แก่ประชาชนผู้เจ็บป่วยและยังเป็นพระนักพัฒนา
สวนน้ำสาธารณะเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตติ์พระบรมราชินีนาถ อำเภอคลองหาด ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 6 ตำบลคลองหลอด เป็นอ่างเก็บน้ำชลประทานขนาดใหญ่ พื้นที่ 250 ไร่ เหมาะสมสำหรับเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ
ปราสาทสด๊กก๊อกธม อำเภอกิ่งโคกสูง เป็นโบราณสถานที่ใหญ่และสำคัญของจังหวัดสระแก้ว ตั้งอยู่ที่บ้านหนองเสม็ด ตำบลโคกสูง สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 15
พระสยามเทวาธิราชจำลอง อำเภออรัญประเทศ อยู่หน้าสถานีตำรวจภูธรอำเภออรัญประเทศ มีความสูง 1.29 เมตร เป็นรูปจำลองพระสยามเทวาธิราช สร้างโดยพระอุทัยธรรมธารี เจ้าอาวาสวัดป่ามะไฟ เมื่อปี พ.ศ. 2518
ตลาดชายแดนบ้านคลองลึก (ตลาดโรงเกลือ) อำเภออรัญประเทศ ตั้งอยู่ที่บ้านคลองลึก ตำบลท่าข้าม ห่างจากตัวอำเภออรัญประเทศไปทางทิศตะวันออกประมาณ 6 กิโลเมตร ติดชายแดนไทย-กัมพูชา โดยใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 33 เส้นสระแก้วอรัญประเทศ
สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าช่องกล่ำบน อำเภอวัฒนานคร ตั้งอยู่ที่ตำบลหนองหมากฝ้าย มีพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 430 ไร่ สถานีแห่งนี้เป็นหน่วยงานของส่วนอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมป่าไม้ จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2526
สหกรณ์โคนมวังน้ำเย็น จำกัด อำเภอกิ่งวังสมบูรณ์ ตั้งอยู่เลขที่ 669 หมู่ 1 ถ.จันทบุรี-สระแก้ว (ทางหลวงหมายเลข 317) ตำบลวังใหม่ บริเวณสี่แยกคลองหาด เป็นแหล่งผลิตน้ำนมใหญ่เป็นอันดับ 2 ของประเทศ
ปราสาทเขาโล้น อำเภอตาพระยา ตั้งอยู่ที่บ้านเจริญสุข ตำบลทัพราช เป็นปราสาทที่ตั้งอยู่บนยอดเขาโล้นในบริเวณวัดปราสาทเขาโล้น ซึ่งเป็นยอดเขาเตี้ยๆ อยู่บนเชิงเขาสะแกกรอง มีปรางค์ 4 หลัง
ละลุ อำเภอตาพระยา ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดจากน้ำฝนกัดเซาะ ยุบตัวหรือพังทลายของดิน เนื่องจากสภาพดินแข็งจะคงอยู่ไม่ยุบตัวเมื่อถูกลมกัดกร่อนจึงมีลักษณะเป็นรูปต่างๆ มองคล้ายกำแพงเมือง หน้าผา
อุทยานแห่งชาติตาพระยา อำเภอตาพระยา เป็นอุทยานแห่งชาติที่มีการประกาศจัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2539 มีพื้นที่ทั้งหมด 371,250 ไร่ หรือ 594 ตารางกิโลเมตร สภาพพื้นที่และขอบเขตของอุทยานมีลักษณะเป็นแนวยาวจากทิศตะวันตกติดกับเขตอุทยานแห่งชาติปางสีดาไปจรดทิศตะวันออกประเทศกัมพูชา
ทะเลคลองหาด อำเภอคลองหาด ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 ตำบลคลองหาด หลังที่ว่าการอำเภอคลองหาด ในสวนน้ำสาธารณะเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
ถ้ำเขาศิวะ ( ถ้ำน้ำ ) อำเภอคลองหาด ตั้งอยู่บริเวณบ้านเขาจันทร์แดง ระหว่างเทือกเขาตาง็อกและเทือกเขากกมะม่วง อยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอคลองหาดประมาณ 16 กิโลเมตร
ปราสาทเขาน้อยสีชมพู อำเภออรัญประเทศ ตั้งอยู่ในวัดเขาน้อย (สีชมพู) ตำบลคลองน้ำใส ห่างจากตัวอำเภออรัญประเทศไปทางทิศใต้ประมาณ 12 กิโลเมตร โบราณสถานตั้งอยู่บนยอดเขาน้อยซึ่งเป็นเขาหินปูนสูงจากพื้นประมาณ 130 เมตร
ปราสาทเมืองไผ่ อำเภออรัญประเทศ ตั้งอยู่ที่ตำบลเมืองไผ่ สิ่งที่น่าสนใจคือ เจดีย์โบราณสร้างด้วยอิฐก่อทับกันเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีมุขยื่นออกมา 4 มุม แกะสลักลวดลายดอกไม้ ลายเครือวัลย์ และรูปคน
ประตูชัยอรัญประเทศ อำเภออรัญประเทศ ตั้งอยู่ระหว่างพรมแดนไทย-กัมพูชา ที่บ้านคลองลึก ตำบลท่าข้าม สร้างในปี พ.ศ. 2482 มีลักษณะเป็นป้อม 2 ป้อม อยู่กันคนละฟากถนน โดยป้อมด้านว้ายมือรักษารูปลักษณ์เดิมไว้เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่ทหารกล้าที่เสียชีวิตและบาดเจ็บจากการสู้รบบริเวณชายแดนด้านคลองลึก
วัดอนุบรรพต (เขาน้อย) อำเภออรัญประเทศ ตั้งอยู่ที่ หมู่ 2 ตำบลบ้านใหม่หนองไทร แยกจากถนนสุวรรณศร ไปตามถนนธนะวิถี (ทางไปอำเภอตาพระยา) ประมาณ 1 กิโลเมตร สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2468
โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช อันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อำเภออรัญประเทศ ตั้งอยู่ที่กองกำกับการตำรวจตระเวณชายแดนที่ 12 อรัญประเทศ ถนนธนะวิถี ตำบลบ้านใหม่หนองไทร ในพื้นที่กองกำกับการฯ
คำแนะนำ
- ไปเที่ยวตลาดโรงเกลือ ควรนำหมวกและร่มกันแดดไปด้วย
- การเลือกซื้อสินค้ามือสองที่ตลาดโรงเกลือ ควรเลือกดูสินค้าอย่างละเอียดถี่ถ้วน โดยเฉพาะสินค้าแบรนด์เนม เนื่องจากมีผู้ค้าบางคนนำสินค้าของแท้และสินค้าลอกเลียนแบบที่มีลักษณะใกล้เคียงกับของแท้มาก มาวางขายรวมกัน หากดูไม่ละเอียดอาจได้ซื้อของเลียนแบบในราคาเท่ากับของแท้
ข้อมูลกิจกรรม
จังหวัดสระแก้วมีกิจกรรมท่องเที่ยวทั้งทางธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และการผจญภัยท้าทาย เช่น เลือกซื้อสินค้าราคาถูกที่ตลาดโรงเกลือ ขี่จักรยานท่องเที่ยว เที่ยวถ้ำ เที่ยวน้ำตก ดูนก ดูผีเสื้อ ดูดาว ส่องสัตว์ เที่ยวชมโบราณสถาน พักโฮมสเตย์ ฯลฯ
งานวันดอกแก้วบานเบื้องบูรพา
ประมาณเดือนธันวาคมของทุกปี จัดขึ้นที่บริเวณโรงเรียนอนุบาลศรีอรัญโญทัยและหน้าสถานีรถไฟอรัญประเทศ ในงานจะมีขบวนแห่ดอกแก้วบานเบื้องบูรพา ชมการแสดงประกอบแสง สี เสียงและสื่อผสม การประกวดร้องเพลงและมหสพต่างๆ
งานวันสถาปนาจังหวัดสระแก้ว
จัดขึ้นในช่วงประมาณต้นเดือนธันวาคมของทุกปี ในงานจะมีขบวนแห่ศิลปวัฒนธรรม การจัดนิทรรศการ และการออกร้านจัดแสดงสินค้า
งานวันแคนตาลูป
จัดในช่วงเดือนเมษายนของทุกปี บริเวณหน้าที่ว่าการอำเภออรัญประเทศ ซึ่งเป็นช่วงที่ผลผลิตแคนตาลูปออกสู่ตลาด ในงานมีขบวนแห่รถแคนตาลูป การประกวดแคนตาลูป และผลิตผลทางการเกษตร นิทรรศการของหน่วยงานราชการต่าง ๆ การประกวดธิดาแคนตาลูป การออกร้านจำหน่ายสินค้า และมหรสพต่าง ๆ
งานสืบสานวัฒนธรรมเบื้องบูรพา และงานกาชาดจังหวัดสระแก้ว
จัดขึ้นในช่วงประมาณกลางเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี ที่โรงเรียนอนุบาลวัดสระแก้ว ประมาณช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี ในงานจะมีขบวนแห่สืบสานประเพณีของดีเมืองสระแก้ว ชมการประกวดร้องเพลง นิทรรศการแสดงผลงานของส่วนราชการ ชมการแสดงมหรสพ ขบวนแห่ศิลปวัฒนธรรม การจัดนิทรรศการและการออกร้านแสดงสินค้าต่างๆ